Tags Posts tagged with "اخلاق فناوری اطلاعات"

اخلاق فناوری اطلاعات

اینترنت

سایبرلا؛ مگر اینترنت بلایی بر سر انسان آورده است؟ مگر راحتی را سختی کرده است؟ مگر ممکنی را ناممکن کرده است؟ مگر داشتنی را نداشتن کرده است؟ پاسخ به این نوع سوال‌ها در عین خیر، بله است؛ به این معنا که به هیچ عنوان صفرویکی نیست.

۳۰ سال از تحول شگرف دنیا گذشت. سی سال پیش برای زندگی بشر اتفاقی افتاد که به مثابه یک انقلاب بود. انقلابی که تا به امروز می‌توان آن را بزرگ‌ترین سامانه طراحی و اجرا شده به دست انسان نامید. با این حال بسیاری اعتقاد دارند با وجود همه تغییرات، امکانات و رفاهی که این سامانه برای انسان بوجود آورده است، همچنان بعد از سه دهه بسیاری از قابلیت‌های آن رنگ واقعیت به خود نگرفته‌اند و ما باید منتظر دگرگونی‌های به شدت عظیم‌تری باشیم.

پدیده اینترنت در نوزدهمین سال از قرن بیست‌ویکم دیگر به عنوان عضوی متصل به هر فرد شناخته می‌شود؛ آن طور که دیگر نمی‌توان عدم حضور این عضو را حتی تصور کرد. عضوی که نبودنش کاستی، غم و ناتوانی‌های بسیاری را برای فرد به همراه می‌آورد. امروزه این عضوِ نادیدنی عملکردی برخلاف دیگر عضوهای دیدنی‌مان پیدا کرده است؛ یعنی این امکان را دارد تا به تنهایی به هرکجا، هرکس و هرچه می‌خواهد دسترسیِ برق‌آسا داشته باشد!

این توانایی جذاب تا 30 سال قبل برای انسانِ کمال‌طلب میسر نبود. حال که توانسته به وسیله این نامرئیِ نامحدود به بسیاری از کمال‌جویی‌های خود پاسخ دهد، بدیهی است که تمام جزئیات و کلیات حیات ماقبل خود را به آن پیوند بزند. او جزئیاتی مانند نحوه ارتباط، یادگیری، سرگرمی و… تا کلیاتی مثل هویت، ارزش‌ها و رفتارهای خود را به اینترنت گره زده است. او در هزاره سوم، تبدیل به انسانِ اینترنتیزه شده است.

اما چه شده است که در همین ابتدای کار که تازه به سی سالگی خلق این عضو رسیده‌ایم، صدای فغان برخی از ایجادش درآمده است؟ صدایی که یاد دوران زیستن بدون این عضو نامرئی را در قالب «تقابل سنت و مدرنیته» خاطرنشان می‌کند. مگر اینترنت بلایی بر سر انسان آورده است؟ مگر راحتی را سختی کرده است؟ مگر ممکنی را ناممکن کرده است؟ مگر داشتنی را نداشتن کرده است؟ پاسخ به این نوع سوال‌ها در عین خیر، بله است؛ به این معنا که به هیچ عنوان صفرویکی نیست.

این صفرویکی نبودن و خوبِ مطلق یا بدِ مطلق نبودن، خود از ویژگی‌های استثنائی این عضو سی ساله زندگی بشر است. آنهایی که پاسخِ صفر به سوال‌های مطرح شده می‌دهند غافل از این هستند که چه بخواهیم و چه نخواهیم دیگر این امکان وجود ندارد که اینترنت را از زندگی بشر حذف کنیم. چه آن را دوست داشته باشیم و چه نداشته باشیم، دیگر نمی‌توان به میل شخصی در دهکده جهانی رفتار کرد. اصلاً مگر می‌شود این همه رفاه و آسودگی که این شبکه‌های به هم متصل برای بشر به وجود آوردند را نادیده گرفت و همچنان غاری‌شکل زندگی کرد؟

برخی نیز پاسخ یک به سوال‌ها می‌دهند. آنها با توجیه همان رفاه و آسودگی که به وجود آورده،‌ نمی‌توانند و یا نمی‌خواهند که آسیب‌های انکارناپذیر آن را در طی این سی سال ببینند. به جرأت می‌توان گفت بعد از ورود این عضو نامرئی،‌ تمامی آمارهای رفتاری و اخلاقی انسان با سرعت قابل توجهی روند نزولی به خود گرفته است؛ به طوری که زوال جسمی و ذهنی بشر به وسیله اینترنت تبدیل به سوژه بسیاری از فیلم‌های علمی تخیلی شده است!

به هر حال نسل حاضر به عنوان آخرین نسلی خواهد بود که دنیای بدون اینترنت را تجربه کرده است. اگر فرض کنیم که تا به امروز اینگونه نشده به زودی زود بشر هویت خود را کاملاً در اینترنت خواهد دید. ارزش‌های خود را از اینترنت به دست خواهد آورد. به وسیله اینترنت شاد و به وسیله آن غمگین خواهد شد.‌ با اینترنت یاد خواهد گرفت و با او فراموش خواهد کرد.‌ اینترنت او را به خواب خواهد برد و اینترنت او را بیدار خواهد کرد.‌ آدمِ‌ آینده با اینترنت به دنیا خواهد آمد، با او بزرگ خواهد شد و با او خواهد مرد.

پدیده اینترنت به‌تازگی سی ساله شده است. سی ساله‌ای که می‌تواند هم نقش آن شهاب‌سنگ مشهور انقراض دایناسورها را برای بشریت بازی کند و هم می‌تواند در جایگاه کشتی نوح قرار بگیرد. شواهد می‌گویند که دیگر دیر شده و اینترنت خالق خود را به تصرف خویش درآورده است اما هنوز بازی تمام نشده و همچنان انسان فرصت رهایی و کنترل این سی ساله افسارگسیخته را دارد.

ماخذ: الف

 

هتک حیثیت و نشر اکاذیب در فضای مجازی جرم است و یکی از بیشترین جرم‌هایی است که در حوزه جرایم رایانه ای رخ می دهد قانون نیز با مجرمان این جرایم برخورد خواهد کرد.

امروزه اخلاق در فضای مجازی از مهم­ترین ویژگی­‌های زندگی کاربر بوده و از ویژگی­‌های روحی و نفسانی افراد نیز می­‌باشد، این ویژگی­‌ها شامل موضوعات نيكو و پسنديده يا ویژگی­‌های ناپسند مى‌باشد. البته این فضا قوانین خاص خود را دارد ولی بستگی به شرایطی دارد که کاربران در آن قرار می­‌گیرند و رفتار یا اخلاقی که از خودشان بروز می­‌دهند چگونه است و چقدر به قوانین احترام می­‌گذارند.

به گزارش پلیس فتا، سرهنگ محمد اقبالی رئیس پلیس فتا استان البرز با حضور در برنامه مستند تلویزیونی بیراهه در خصوص هتک حیثیت و نشر اکاذیب رایانه‌ای برای هموطنان عزیز گفت: ایجاد صفحه در برخي سايت‌هاي اجتماعي به نام ديگران با هدف انتقام گيري و بازی با آبروی افراد، گذاشتن مطالب موهن در پايگاه‌هاي اينترنتي با هدف هتاكي به افراد مختلف، انتشار اسرار شخصي و خانوادگي ديگران با انگيزه‌هايي انتقام و هتك حيثيت افراد، انتشار يا تحريف عكس‌هاي خصوصي ديگران، نشر اكاذيب و افترا در اينترنت با هدف تشويش اذهان عمومي و بدبين كردن افراد به يكديگر و… تنها گوشه‌اي از اقدامات مجرمانه‌اي است كه برخي افراد با انگيزه‌هايي همانند تفريح و انتقام و فرو نشاندن عصبانيت و جلب توجه و باز نمودن عقده‌هاي روحي و رواني در حوزه فضاي مجازي مرتكب مي‌شوند كه متأسفانه آسيب‌هاي جبران‌ناپذيري را در پي دارد.

وی ادامه داد: هنجازسازی مثبت یکی از اصولی می­‌باشد که در هر تکنولوژی نوظهوری باید رعایت شود بنابراین در فضای سایبر نیز کاربران هنجارهای مثبت را رعایت نمایند و اخلاق حرف‌ه­ای در استفاده از امکانات سودمند آن داشته باشند.

رئیس پلیس فتا استان البرز در این برنامه عنوان کرد: شایعاتی ساختگی باعث ایجاد رعب و وحشت در جامعه شده و امنیت اجتماعی را خدشه‌دار می‌کند. خیلی از افراد خواسته یا ناخواسته به این شایعات دامن زده و باعث گسترش مطالب دروغ می‌شوند این شایعات و اخبار دروغین ایجاد مشکل می‌نماید.

این مقام ارشد انتظامی افزود: موضوع هتک حیثیت و نشر اکاذیب یکی از بیشترین جرم‌هایی است که در حوزه جرایم رایانه‌­ای رخ می‌دهد، برخی از افراد با سوءاستفاده از مزیت ابزارهای فن آوری از قبیل شبکه اینترنت و … اقدام به تشویش اذهان عمومی نموده و موجب به خطر افتادن آبروی افراد می‌شوند که قانون جهت برخورد با اینگونه افراد در فصل پنجم قانون جرایم رایانه ای در سه ماده مجازاتی را تعیین نموده است.

وی در خصوص رعایت نکات امنیتی به شهروندان و کاربران فضای مجازی اضافه کرد: از انتشار تصاویر خصوصی و خانوادگی در شبکه‌­های اجتماعی اجتناب نمایند و آگاهانه تر با این موضوع برخورد کنید.

سرهنگ اقبالی ​همچنین توصیه کرد: در فضای مجازی به کسانی اعتماد نمایید که مورد اعتماد خانواده می­‌باشند و شناخت کاملی از آن‌ها دارید.

رئیس پلیس فتا استان البرز در ادامه گفت: در استفاده از شبکه­‌های اجتماعی تنظیمات امنیتی و خصوصی مربوطه را انجام دهند تا هر کسی به اطلاعات شخصی و خصوصی کاربران نداشته باشد.­

مجازات هتک حیثیت و نشر اکاذیب در قانون جرایم رایانه ای:

ماده744ـ هركس به وسیله سامانه های رایانه ای یا مخابراتی، فیلم یا صوت یا تصویر دیگری را تغییر دهد یا تحریف كند و آن را منتشر یا با علم به تغییر یا تحریف منتشر كند، به نحوی كه عرفاً موجب هتك حیثیت او شود، به حبس از نود و یك روز تا دو سال یا جزای نقدی از پنج میلیون (5.000.000) ریال تا چهل میلیون (40.000.000) ریال یا هر دو مجازات محكوم خواهد شد.
تبصره ـ چنانچه تغییر یا تحریف به صورت مستهجن باشد، مرتكب به حداكثر هر دو مجازات مقرر محكوم خواهد شد.

ماده745ـ هر كس به وسیله سامانه های رایانه ای یا مخابراتی صوت یا تصویر یا فیلم خصوصی یا خانوادگی یا اسرار دیگری را بدون رضایت او جز در موارد قانونی منتشر كند یا دسترس دیگران قرار دهد، به نحوی كه منجر به ضرر یا عرفاً موجب هتك حیثیت او شود، به حبس از نود و یك روز تا دو سال یا جزای نقدی از پنج میلیون (5.000.000) ریال تا چهل میلیون (40.000.000) ریال یا هر دو مجازات محكوم خواهدشد.

ماده746ـ هر كس به قصد اضرار به غیر یا تشویش اذهان عمومی یا مقامات رسمی به وسیله سامانه رایانه ای یا مخابراتی اكاذیبی را منتشر نماید یا در دسترس دیگران قرار دهد یا با همان مقاصد اعمالی را بر خلاف حقیقت، رأساً یا به عنوان نقل قول، به شخص حقیقی یا حقوقی به طور صریح یا تلویحی نسبت دهد، اعم از اینكه از طریق یادشده به نحوی از انحاء ضرر مادی یا معنوی به دیگری وارد شود یا نشود، افزون بر اعاده حیثیت (در صورت امكان)، به حبس از نود و یك روز تا دو سال یا جزای نقدی از پنج میلیون (5.000.000) ریال تا چهل میلیون (40.000.000) ریال یا هر دو مجازات محكوم خواهدشد.

 

هتاکان اینترنتی که در حال گذشتن از مرزهای فرهنگ و اخلاق بودند، حال در فکر درنوردیدن مرزهای سیاسی هستند تا تمام زیر شاخه‌های اخلاق انسانی را از بیخ و بن نابود کنند

از ابتدای ظهور ارتباط مجازی، در کنار وجود مزایای متعدد؛ شاهد بروز سوء رفتار برخی استفاده کنندگان در فضای اجتماعی مجازی بوده‌ایم. رفتارهایی که از ابراز مخالفت تند کاربران نسبت به یک شخصیت آغاز شد و حالا به فحاشی‌هایی جهانی رسیده است. این فحاشی‌ها چنان رکوردی را برای کشورمان رقم زده که شاید بتوان آن را سرآمد این رفتار زشت در جهان دانست.

پیش از این صفحه‌ی فیسبوکِ رسمی افراد مشهور، محل تاخت و تاز حمله کنندگان بود؛ اما با ورود نرم افزار اینستاگرام این حملات سهل تر و در دسترس تر شده است. برای عقده گشاییِ افراد خاطی، تنها یک گوشی هوشمند و دسترسی به اینترنت کافی است. کافی است تا بر روی مبل لم دهند و چرک‌ترین کلمات را حواله‌ی هر کسی کنند. موضوع پست اشخاص یاد شده هم اهمیتی ندارد. تنها فحاشی و هرزه نویسی است که اهمیت دارد و باید بدون فوت وقت انجام شود.

چند روز پیش وقتی در حال تماشای فینال جام ملت‌های اروپا بودم و صحنه‌ی مصدومیت عمدی رونالدو اتفاق افتاد، لحظه ای پیش خود گفتم نکند باز هم شاهد حماسه‌ی سیاه دیگری باشیم و نکند حالا سینه چاکان وطنیِ از خجالت ورزشکار فرانسوی (پایت) در بیایند. ابتدا به فکر خام خودم خندیدم؛ اما تنها چند دقیقه لازم بود تا سرگردانان شبکه‌های مجازی تصور خامم را به عمل برسانند. این افراد در حالی که از مشکلات موجود جامعه به ظاهر می‌نالند، هزینه می‌کنند تا به بد اخلاقی‌های اینترنتی خود بپردازند و از وسایل الکترونیکی خود همانند یک چماق استفاده می‌کنند.

این چماقداران دیگر کار را به جایی رسانده‌اند که فقط موجب ناراحتی قربانی خود نمی‌شوند. هجمه‌ها به حدی رسیده که دستاویز رسانه‌هایی شده که بدون داشتن بهانه هم به کشورمان می‌تازند؛ حال چه برسد به چنین بهانه‌های چرب و نرمی. اگر دیروز لیونل مسی بدلیل زدن گل به کشورمان باید ناسزا می‌شنید؛ امروز شاهد به رخ کشیدن تعصبی کور در مورد یک ورزشکار خارجی نسبت به یک ورزشکار خارجی دیگر هستیم! رفتارهای پیشین اگر توجیهی از باب فرهنگ و ادب نداشتند؛ رفتار اخیر بی منطقی خاصی هم در دل خود داشت.

این بی اخلاقی‌ها از فحاشی به ورزشکاران و هنرمندان آغاز شد و حالا در حال ورود به حریم چهره‌هایی در حوزه‌های دیگر است… بروز این رفتار در هر حوزه و بخشی محکوم است. فحاشی همان اندازه که نسبت به یک ورزشکار زشت و ناپسند می‌باشد؛ نسبت به یک سیاستمدار نیز عملی سخیف است. پیرامون این رفتار مطالب متعددی گفته شده اما این اتفاق همچنان اخلاق و فرهنگ ملی را قربانی رفتار خود می‌کند.

در هفته ای که گذشت شاهد شاهکار دیگری از این بد دهانان اینترنتی بودیم. مهاجمان صفحه‌های اجتماعی اینبار به صفحه‌ی شخصی اوباما و دخترش هجوم بردند. هتاکان اینستاگرامی به بهانه‌ی ساگرد برجام، مطالبات به ظاهر ملی را با ادبیاتی رکیک از رئیس جمهور پیگیری کرده و برای آنکه اوج بی منطقی خود را نشان دهند به صفحه دختر اوباما هم هجوم بردند و انواع و اقسام الفاظ رکیک را نثار او کردند.

کامنت های ذیل پست‌های اوباما و دخترش مانند بازار مکاره ای است که در آن هر حرفِ سخیفی یافت می‌شود. از فحش‌های رکیک و تهمت‌های جنسی گرفته تا توصیه‌ی دیپلمات‌های چاله میدان‌های شهر! این‌ها اجزایی هستند که یک کلیت را می‌سازند. کلیتی که از سوی ناظران غیر وطنی نمایش یک وحشی گری مجازی ترجمه می‌شود که چندان هم بیراه نیست؛ اما آنچه که ناحق می‌باشد التقاط این افراد با همه مردم ایران است. هرچقدر هم تعداد این افراد زیاد باشد منصفانه نیست که با دادن آب و تاب از سوی رسانه‌های غربی به عنوان واقعیتی کلی درمورد جامعه‌ی ایران معرفی شود و خوراک خبری چند روز رسانه‌ها گردد.

همواره در تقبیح رفتارهایی اینچنین از سوی عده ای از هموطنان، تاریخ و فرهنگ ایرانی اسلامی کشورمان را به آنان گوشزد کرده‌ایم؛ اما وقتی که این هتاکان به تذکر دهندگان به این بی اخلاقی‌ها هم رحم نمی‌کنند؛ دیگر حیف است که برای انان از داشته‌هایمان خرج کنیم. به قول معروف کسی که خواب است را می‌توان بیدار کرد اما اینان خود را به خواب جهالت زده‌اند و از دیدن رویاهای قبیح خود خشنودند. شاید در کنار برخوردهای صریح قانونی بوسیله ی رهگیری این افراد و اجرای مجازات‌های متناسب بتوان درمان مقطعی برای بروز این رفتارها انجام داد؛ اما همیشه مرحله ای که از درمان مهم‌تر است مرحله‌ی بازسازی است.

روند چنین بازسازی را سازمان‌های دخیل در حوزه‌ی ارتباطات بر عهده بگیرند. ارگان‌ها و سازمان‌هایی که قالباً عریض و طویل هستند و از امکان مالی خوبی هم برخوردارند. این نهادها می‌توانند با تذکراتی توأم با آموزش و نظارت تلنگری هر چند ناچیز به ذهن این افراد بزنند. حتماً نباید خروجی یک چنین طرحی فیلسوف و ادیب و. باشد. تفهیم و تأدیب افراد برای خدشه دار نکردن فضای جامعه داخل و بی آبرو نکردن کشور در جهان خود درسی کوچکی است که با اثر بخشی بودنش می‌تواند نتیجه‌ی بزرگی را رقم بزند.

 

اندیشمندان حوزه فرهنگ و اجتماع در اواخر قرن بیستم، دسته بندی های مختلفی از نسل ها بر مبنای مصرف رسانه و رسانه های حاکم در دوره زندگی هر نسل صورت دادند.

به گزارش ماهنامه جامعه پویا، اندیشمندان حوزه فرهنگ و اجتماع در اواخر قرن بیستم، دسته بندی های مختلفی از نسل ها بر مبنای مصرف رسانه و رسانه های حاکم در دوره زندگی هر نسل صورت دادند که نام گذاری نسل های ایکس (X) (متولدان ۱۹۸۱-۱۹۶۴) یا جوان، نوجوانان (Y) نسل وای (متولدان ۱۹۹۷- ۱۹۸۲) و کودکان (Z) نسل زد (متولدان ۲۰۲۰- ۱۹۹۸) از جمله این دسته بندی ها هستند. با وجود برخی از تاخیر و تاخرها، این دسته بندی با اندکی تساهل در کشور ما نیز شکل گرفته و می شود از معیارها و شاخص های آن برای تحلیل شکاف های نسلی و پیامدهای ناشی از این شکاف نسلی بر سبک زندگی جوانان ایرانی استفاده کرد.

با این تفسیر، نسل ایکس ایرانی، در اواسط یا اواخر سال های جنگ تحمیلی دیده به جهان گشودند. این نسل پس از سال های جنگ و در دوران نوسازی اقتصادی، مراحل سیاسی اصلاحات، تجربه های نمادینی از سبک زندگی در دهه ۷۰ دارند.

اما نسل های جدید، سبک زندگی متمایزتری نسبت به این نسل دارند. شاید یکی از اصلی ترین وجوه تمایز آنان سیطره تکنولوژی و رسانه های اجتماعی جدید بر همه ابعاد زندگی آنان باشد. این نسل، نسل بازی های دیجیتالی و زیست رایانه ای و تلفن های هوشمند هستند. آنها با تکنولوژی ارتباطی رشد کرده و کاملا آشنا هستند. استفاده از تکنولوژی های نوین و شاخص های فرعی آن، در بین همسالان این بخش، به عنوان ارزش اجتماعی تلقی شده و طیف متمایزی از هنجارهای اجتماعی را شکل داده است.

شورش تکنولوژی و شکل گیری خانواده های مجازی

درواقع نسل های نوین ایرانی (متولدان دهه ۱۳۸۰ به بعد که در اواخر دهه ۱۳۹۰ بلوغ می رسند) در دوران اوج رسانه هایی، مانند بازی های سه بعدی رایانه ای و فراگیرشدن استفاده از اینترنت و ظهور رسانه های اجتماعی و بازی های آنلاین تعاملی، در یک دنیای مجازی بسیار متفاوت با بسترهای واقعی زیست جامعه ایرانی، دوران بلوغ خود را سپری می کنند.

با این تفاسیر امروزه خانواده ایرانی در سبد فرهنگی خود، با شبکه های ماهواره ای، فضای مجازی، رسانه های مدرن و… مواجه است که هر کدام به نوبه خود، بخشی از ساختارهای خانواده سنتی ایرانی را متحول می کنند. بر این اساس، این شیوه زیست نوین، حتی روابط درون خانواده ها را نیز تغییر داده و الگوهای رفتاری جدیدی در میان افراد خانواده جایگزین می کند. شاید بر همین اساس شاهد گروه های خانوادگی فراوانی در وایبر و جدیدا در تلگرام هستیم. در این گروه های تلگرامی خانوادگی عکس ها و خاطرات خانوادگی و گفت و گوهای مجازی شکل می گیرد. علاوه بر این موارد، در این گروه ها مضامین مختلف موج های مجازی به اشتراک گذاشته شده و مراودات مجازی خاصی را در هر خانواده شکل می دهد.

اما این تمام ماجرا نیست، این نسل با تحول فرهنگی عمیقی رو به رو هستند که همه وجوه زندگی آنها را متحول می کند. بر این اساس، شیوه زیست نوین، خانواده های به هم پیوسته دهه ۷۰ در ایران را به خانواده های از هم گسسته تبدیل می کند. میزان گفت و گوهای واقعی (نه مجازی) در این نسل به نسبت نسل پیشین، بسیار پایین تر است. تجربیات کودکی شان تا حد زیادی ناشی از الگوهای بازی های رایانه ای یا اسطوره های جهانی است و تا حدود زیادی مبتلا به کمال گرایی حاد هستند.

خانه به دوش بودن رسانه های نوین سبب می شود افراد نسل های نوین در هر لحظه و در هرکجا، امکان اتصال به شبکه جهانی را داشته باشند. بر همین اساس، می شود. این گونه تعبیر کرد که این افراد، رسانه های هوشمند خود را واسط میان «جهان» و «خود» می کنند. این رسانه های نوین قدرت تمییز افراد خانواده و سایر افراد عادی در فضای اجتماعی را ندارند و واسط میان شخص و افراد خانواده اش هم می شوند. شاید به همین خاطر است که بسیاری از خانواده های ایرانی از اینکه فرزندانشان وقت خود را صرف درس، روابط خانوادگی و عاطفی نمی کنند، گله مند هستند. براساس آمارها در حال حاضر در ایران ۸۲ درصد از خانواده هایی که فرزندان بالای ۱۱ سال دارند، درگیر این مسئله هستند.

شورش تکنولوژی و شکل گیری خانواده های مجازی

براساس پژوهش های معتبر انجام شده در این حوزه. این نسل وقت زیادی را صرف سریال های تلویزیونی (اول طنز، بعد سریال خانوادگی) می کنند. به هر حال، اغلب این کودکان با فضای مجازی در سنین کنجکاوی آشنا می شوند و این فضای مجازی بخشی از مسائلی را که ما به صورت طبیعی در تربیت خود، فرزندانمان را با آن آشنا نمی کنیم در اختیار آنها قرار می دهد. البته این مشکلات فقط مخصوص فرزندان نیست و بخش زیادی از آمارها از ابتلا و اعتیاد مادران و پدران به فضای مجازی نیز حکایت دارد.

تحقیقات انجام شده در کشور نشان می دهد بیشترین استفاده کنندگان از اینترنت همین نسل های نوین هستند و ۳۵ درصد از آنها به منظور چت و گفت و گو، ۲۸ درصد به منظور بازی های اینترنتی، ۳۰ درصد نیز به دلیل جست و جو، در شبکه جهانی هستند. به هر ترتیب، بررسی محققان نشان می دهد شاید هیچ گاه کاربران اینترنت از افسردگی و انزوای اجتماعی خود، آگاه نباشند و در صورت آگاهی آن را تایید نکنند، اما ماهیت کار با اینترنت چنان است که فرد را در خود غرق و وی را از نزدیک ترین افراد زندگی اش دور می کند.

پژوهش های انجام شده حاکی است دنیای اجتماعی در آینده، دنیایی منزوی باشد؛ چرا که اینترنت با توجه به رشدی که دارد و جذابیت های کاذبی که برای نوجوانان ایجاد می کند آنها را به خود معتاد کرده و «جانشین والدین» می شود. این در حالی است که براساس اظهارات معاون سازمان بهزیستی کشور، میزان گفت و گو بین اعضای خانواده در کشور فقط حدود ۳۰ دقیقه در روز است که این می تواند آسیب زا باشد.

شورش تکنولوژیک

«این سیم ها چیست در گوش مردم، چقدر ماموران امنیتی زیاد شده اند، چقدر آدم ها با خودشان حرف می زنند و چقدر ماشین ها در خیابان ها زیادند». این جمله ها بارها در ذهن اوتیس جانسون تکرار شده است. این مرد آمریکایی اخیرا پس از ۴۴ سال حضور در زندان، از حبس آزاد شده است. وی پس از خروج از زندان متوجه شد دنیا با آنچه او در سال ۱۹۷۵ دیده بود، کاملا فرق کرده است. وی در بازدید از میدان تایمز نیویورک از مشاهده حجم فناوری دنیای مدرن در اطراف خود گیج و متحیر شده بود. جانسون مردمی را که هر یک سیم هایی به گوششان وصل بوده و در حال گوش دادن به موسیقی بودند، همانند ماموران سیا می دید یا تصور می کرد عابرانی که با آیفون های خود در حال حرف زدن هستند، با خودشان صحبت می کنند. داستان زندگی این مرد نشان دهنده تغییرات گسترده ای است که نسل نو تجربه کرده و می کند.

تفاوت در نسل ها به عوامل متعددی وابسته است که مهم ترین آنها، شاید مبتنی بر تغییر در ساختار سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و مشخصا پیشرفت علم و تکنولوژی ارتباطات باشد.

نسل زنده در تاریخ معاصر جهان و ایران را می توان به پنج دسته تقسیم کرد:

۱- نسل بزرگان
۲- نسل پدران
۳- نسل X
۴- نسل Y
۵- نسل Z

هر کدام از این نسل ها مشخصه اخلاقی، اجتماعی متفاوت و خاص خود را دارند.

در هر نسل نگاه به محور خانواده، انتخاب نوع زندگی و منطق بازی، متفاوت است و اگر قرار باشد تفاوت های هر کدام از این نسل ها را بگوییم، باید به روان شناختی علمی درباره ویژگی های منحصر به فرد هر یک، نگاه روشنی داشته باشیم.

از آنجا که بحث بررسی و ارزیابی «نسل نو» در کانون این تحلیل قرار دارد. به تبع آن بیشتر و با دقت به شاخص های نسل z (نسل نو) خواهیم پرداخت.

نسل اول (بزرگان): این نسل توجه بسیاری به ساختار از پیش تعیین شده، سازمان ها، سیاست و قرار گرفتن در ساختارهایی داشتند که ترجیح می دادند بیشتر مهره ای باشند برای «گرداندن چرخ زندگی» یا به عبارت ساده تر، ساختارگرایان و انسان هایی سخت کوش و مطمئن بوده اند و خواهند بود (چون داستان سیستم چوب خط فروش)؛ برای مثال در چارچوب مفهوم «خانواده»، ازدواج در این نسل به مفهوم زندگی مشترک با مفهوم تعریف شده حقوقی حاکم بر اجتماع، بسیار فراتر از بازه های زمانی و قراردادهای نقض شدنی برای تمام طول عمر است و طلاق بسیار مذموم و هضم ناشدنی خواهد بود. بدون تردید، توجه به سنت ها در این نسل، پررنگ تر از سایر نسل های بعدی بوده و خواهدبود.

نسل دوم (پدران): این نسل بسیار مولد، صنعتی و تلاشگر بوده اند و از ابتدا اهداف خود را طبق در مشخص به مرحله اجرا درآورده یا می آورند. نگاه ساختارگرایانه، از مشخصات بارز این نسل است که شامل متولدین دهه ۲۰ تا ۴۰ شمسی می شوند؛ گرچه طبقه بندی زمانی چنین نسل هایی در جوامع مختلف معمولا حالت «ژلاتینی» و متغیر دارد و نمی توان بازه های زمانی را به صورت کلیشه برای افراد هم نسل در چنین جوامع ناهمگونی، کاملا منطبق با هم و در تطبیق کامل هم نسلی قرار داد، با اطمینان و به راحتی می توان گفت افراد آرمان خواه و انقلابی در سطح بین المللی و پیشگامان دموکراسی در ایران در دهه منتهی به انقلاب اسلامی ایران، مدیون این نسل هستند. در اینجا با نگاهی ساده به پیرامون جایگاه های تثبیت شده نسل پدران، به راحتی می توان به شاخصه های عمده روان شناخی شخصیتی این طیف نسل پی برد.

نسل x (فرزندان): این نسل نماد تغییر و تجدیدنظر در سنت هاست که به آن نسل «ام.تی.وی» نیز گفته می شود و منطور نسلی است که در آمریکا تحت تاثیر شبکه تلویزیونی با همین نام قرار داشت. نسلی که با ساختارشکنی، طرد کلیشه های زندگی را نماد هویتی خود قرار داد، مانند نسلی که از آن، جنبش هیپی در جهان غرب متولد و در ایران با تغییر ساختار فرهنگی دچار پارادوکس هویتی و تضاد با بعضی از مظاهر حقوقی و اجتماعی شد. بدون شک، گسترده تر شدن حیطه عمل و ورود رسانه های صوتی- تصویری و زیرساخت های رفاه اجتماعی- فرهنگی در بطن اجتماعی این نسل، تاثیر تعیین کننده ای بر جای گذاشته است.

نسل y یا (پیشگامان دیجیتال): این نسل در بسیاری مقاطع، شب بیدار ماند تا از سد سکندر «کنکور» به سلامت بگذرد، در کوران رقابت گوی سبقت را از دیگر همسالان خود برباید و هم اکنون در حال دست و پنجه نرم کردن با معضل اشتغال و تشکیل خانواده است. نیمی از آن در ابتدا با دو کانال تلویزیونی شروع کرد و در میانه راه با امکان انتخاب بین «کنسول های بازی» و استفاده از ماهواره، در معرض یک جهش فرهنگی متاثر از عوامل درونی- بیرونی قرار گرفت. نسل y بی اعتماد به سنت های گذشته، به دنبال هویتی جدید در محیط الاکلنگی و چارچوب زندگی فردگرایانه و مدرن در معرض کشف دنیای جدید بود که در نهایت موجب ایجاد یک «تضاد هویتی»، مانند خودآرایی شد که حتی در این بین، از به نمایش گذاشتن جلوه های شخصیت فردی خویش در مراسم سنتی نیز ابایی نداشت.

نسل z (نسل نو یا رنگارنگ دیجیتالی): نسلی که «بیل گیتس» با اینکه جامعه شناس نبود آن را نسل اینترنت نام نهاد. به واقع این نسل، از همان ابتدای شروع تحصیل ابتدایی خود، از امکان استفاده از کامپیوتر و اینترنت بهره برد و تقریبا هیچ سوالی در پشت ذهنشان بی جواب نماند. این نسل خیلی زودتر از حد تصور چیزی را آموختند که نسل های قبلی با زحمت و ریسک زیاد به دست آورده بودند. این نسل چیزهایی جدید را وارد بازی اجتماعی و فردی کردند که بعضا به نظر بسیاری از نسل های «پیشینی»، نوعی ناهنجاری تلقی می شود. آنها در بعضی از موارد دوستانی دارند که هیچ گاه همدیگر را ندیده اند. ولی ایجاد ارتباطات فراگیر چندبعدی که دستاورد نسل های قبلی بود، در کمترین زمان ممکن، به دلیل استعدادشان در فراگیری و سرعت ارتباطات در فضای مجازی، از سوی آنان با تغییر در ساز و کار بسیاری از این نوع ارتباطات مصادره شد.

هرچند نسل های «پیشینی» شاید این نسل نو را هنجارشکن تلقی کند و چندان به آنها اعتماد نکنند، اما نیمه پر لیوان پیشگامی، در حوزه آی تی است که به وسیله این نسل نو و دیجیتال می تواند مولد و محرک اقتصادی در این وضعیت و شرایط پساتحریم باشد. چنانچه نسل پدران را به کشافان تشبیه کنیم، نسل فرزندان را هم مانند جویندگان طلا به حساب آوریم و نسل پیشگامان دیجیتال را شبکه سازان رسانه مجازی تلقی کنیم، به درستی باید نسل نو را خانه نشین های ارتباطات دانست که با یک «کلیک» می توانند شبکه سازی بدون ارتباطات فیزیکی و مستقیم را عملی کنند.

برای بسیاری از اعضای این نسل کوچک شدن و بی اعتنایی به حریم خصوصی خود و دیگران نه تنها مذموم و نکوهیده نیست که حتی به منزله «پرستیژ اجتماعی و فردی» آنان به حساب می آید. اطمینان و اعتماد سریع نسل نو به مدد استفاده از ابزارهای تکنیکی و دیجیتالی موجود، گاه پیامدهایی را به همراه دارد؛ چرا که اعتماد از یک نظر به مفهوم «دستاورد زمان» است. در آینده نزدیک سال هایی فراخواهد رسید که آیندگان باید روی دیوار همین نسل رنگارنگ یادگاری بنویسند. نسلی که «یه قل دوقل» بازی نکرد، پایش خاکی نشد و هم زمان ساختارشکن و هوشمند بود.

 

یک جامعه شناس معتقد است: باید شیوه های مجازات را در جامعه تغییر دهیم چون با شیوه های فعلی نه تنها آمار خشونت کاهش پیدا نمی کند بلکه روحیه مردم خشن تر می شود.

به گزارش خبرآنلاین، این روزها اخباری که منتشر می شود نشان از افزایش خشونت و عصبانی بودن مردم دارد و به نظر می رسد تحمل مردم پایین آمده و برای کوچکترین مورد درگیری ایجاد می شود. آمار قوه قضاییه هم نشان می دهد که بهارِ امسال، ١٠ جرم اول یعنی ضرب و جرح عمدی، توهین به اشخاص عادی، سرقت مستوجب تعزیر، ایراد صدمه بدنی غیرعمدی، تخریب عمدی، تهدید، کلاهبرداری، تصرف عدوانی، خیانت در امانت و مزاحمت تلفنی رشد ۱۵ درصدی داشته است.

همچنین دو سه روز پیش معاون اجتماعی و پیشگیری قوه قضاییه دراین باره گفت: »آرامش مردم پایین رفته و آنها در مقابل کمترین مشکل واکنش و رفتار خشونت‌آمیز نشان می‌دهند. درگیری و استفاده از ابزارهای خاص مثل چاقو و سلاح گرم در رفتار مردم غیرقابل انکار است، متاسفانه امروز شاهد استفاده از سلاح گرم در منازعات هستیم به طوری که مردم در اولین لحظه از وقوع یک منازعه از سلاح گرم استفاده می‌کنند.»

جامعه شناسان معتقدند یک راه برای کاهش خشونت و درگیری در بین مردم این است که مجازات‌ها باید بعد بازدارندگی و رعب و وحشت داشته باشند و مجازات‌ها هرچند کم ارزش، باید اجرا شوند و از صدور مجازات‌های طولانی و جرایم سنگین انجام نشدنی پرهیز شود.

از سوی دیگر واکنش مردم نسبت به اخباری مانند کشف جنازه سربریده پسربچه ۱۰ ساله مقابل خانه‌شان در خیابان وحدت اسلامی، جوانی ۲۰ساله در سی‌سخت با چاقو به جان زن‌برادرش افتاد و او را کشت، قتل پسر معتاد با شلیک یک گلوله توسط پدرش در سیمون بولیوار ، بازداشت دزد ۲۰ساله‌ای که در شیراز، شبانه، بدون لباس، وارد خانه‌های مردم می‌شد و به زنان تجاوز می‌کرد هم جای نگرانی دارد چون اغلب کاربران پیشنهاد انتقام به شیوه داعش، اعدام با شکنجه، زجر کش کردن و … را داده بودند.

اما چرا نظرات مخاطبان اینقدر رنگ خشونت دارد و چرا مردم به دنبال انتقام هستند؟ در این باره نظر سیدحسن حسینی، جامعه شناس و عضو هیات علمی دانشگاه تهران را جویا شدیم و همچنین چندی پیش از این میزگردی در خبرآنلاین برگزار کردیم که می توانید اینجا بخوانید.

حسینی استاد دانشگاه و جامعه شناس گفت: متاسفانه با وجود اعدام خلافکاران، قاچاقچیان و قاتلان در طول این سالها نتوانستیم میزان خشونت را در جامعه کاهش دهیم و با وجود مجازات های خشن،‌ با رشد آسیبهای اجتماعی در جامعه مواجه هستیم.

او گفت: در سالهای گذشته قاچاقچیان بیشماری اعدام شدند. با این‌حال تعداد معتادان و قاچاقچیان کم نشد و این نشان می دهد که با نشان دادن خشونت نمی توانیم آسیبها را کم کنیم و باید فکر دیگری برای آن کرد.

حسینی گفت: خشونت از فحاشی تا قتل را شامل می شود و متاسفانه تمام سطوح آن در جامعه ما وجود دارد و برای همین طبق آمار پزشکی قانونی آمار آن بالا است.

او با مقایسه سلاح های سرد و گرم استفاده شده در نزاع ها گفت: در بسیاری از کشورهایی که قتل و خشونت وجود دارد از اسلحه گرم استفاده می شود. اما در کشور ما از سلاح سرد و چاقو بیشتر استفاده می شود. هرچند آدم کشی از هر نوع خشونت است اما استفاده از سلاح سرد وحشیانه تر است.

این جامعه شناس بیان کرد: در سالهای گذشته شاهد بودیم که مردم برای تماشای اعدام صف می ایستادند که این در خشن بودن افراد تاثیر می گذارد.

حسینی گفت: آسیبهای اجتماعی زنجیروار هستند و باید بررسی شود که چرا یک نفر کیف قاپی یا قتل می کند و مردم باید خودشان را جای سارق یا کسی که مرتکب جرم و قتل شده بگذارند تا بهتر بتوانند موضوع را درک کنند هرچند که قتل و سرقت در هیچ شرایطی درست نیست.

او ادامه داد: وقتی مردم ما برای فردی که سر پسر بچه ای را برید تجویز به کشتن با شکنجه یا از نوع داعش می کنند نشان دهنده افزایش روحیه خونخواهی در میان مردم است که این اصلا نشانه خوبی نیست.

حسینی گفت: البته این قاتل هم فردی عادی نبود و احتمالا شیشه مصرف می کرده و وقتی این افراد بدون هیچ کنترل اجتماعی در جامعه رها باشند احتمال این خشونتها هم وجود دارد.

او ادامه داد: کشور ما مملو از پیام های خشونت است که بی شک بر رفتار مردم تاثیر منفی دارد، برای همین مرم در یک دعوای کوچک هم ذهنیت انتقام و پیروزی دارند.

حسینی یکی دیگر از دلایل افزایش خشونت در جامعه را عدم عبور از تفکر روستایی دانست و گفت: همه ما شهرنشین و آپارتمان نشین شدیم اما اینها تنها مظاهر تکنولوژی هستند و هنوز تفکر خونخواهی که در میان عشایر وجود داشت در ذهن ما وجود دارد.

او برای رفع خشونت زدایی در جامعه پیشنهاد داد اساتید دانشگاهی و کسانی که در حوزه فرهنگی هستند باید خشونت زدایی کنند و این کار ابتدا باید کلامی باشد.

این جامعه شناس تاکید کرد: بهتر است به جای اعدام از شیوه های دیگر برای کم شدن خشونت استفاده شود و این کار نیاز به فرهنگ سازی دارد.

 

استقبال گسترده از فضای مجازی برای ذخیره اطلاعات شخصی بحث امنیت این فضا را در میان جوامع مختلف داغ کرده است.

فناوری های جدید‏، فرصت های جدیدی را برای مجرمان پدید می آورند‎. کامپیوتر، لپ تاپ، گوشی هوشمند، تبلت و سایر فناوری های اطلاعاتی و ارتباطی چند سالی است ‏که در ادبیات گفتاری و کاری ما جای خود را به گونه ای باز کرده که گاه سپری کردن یک روز ‏بدون این وسایل غیر ممکن به نظر می رسد.‏

اما این فناوری های اطلاعاتی و ارتباطی که وابستگی انسان به رایانه را به شدت افزایش داده زمینه ‏توسعه جرایم رایانه ای را نیز محیا کرده است. این جرایم نرم که شاید اغلب عاری از خشونت و بی ‏خطر جلوه کند بیشتر مسایل مادی و انتقال پول از حساب های مختلف را شامل می شود. حال دیگر جرایم در فضای مجازی صرفا سرقت های دولتی و یا هک های سازمان یافته ‏نیست بلکه اخبار گوناگون از زن جوانی که عکس های خانوادگی اش در فضای مجازی دست ‏به دست می چرخد تا آن مردی که حساب بانکی اش خالی شده و شاید صدها مورد دیگر، همه و ‏همه قربانی امیال و جرایم واقعی مجرمان فعال در فضای مجازی هستند‎ لذا ‏ارتکاب به این عمل نیازمند مهارت رایانه ای و برنامه ریزی است که با گسترش تکنولوژی هایی ‏مانند اینترنت که به راحتی در دسترس همگان قرار دارد بدون محدویت رو به افزایش است.‏

با توجه به اینکه تاریخچه مشخصی از پیدایش جرایم رایانه‌ای و اینترنتی وجود ندارد، اما به هرحال این دسته از ‏جرایم را باید نتیجه فن آوری ارتباطات و اطلاعات دانست.‏‎
کارشناسان رایانه بر این باورند که منشا پیدایش جرایم رایانه‌ای و اینترنتی به ماجرای «رویس» باز ‏می‌گردد.‏‎ این شخص که در یک شرکت فروش عمده میوه و سبزی، به عنوان حسابدار مشغول به کار بود با ‏تغییر قیمت‌ها و تنظیم درآمدها در رایانه، مبلغی از مرجع آن را کاهش می‌داد و به حساب دیگری ‏واریز می‌کرد.‏‎ این عملکرد «رویس» موجب شد تا در کمتر از شش سال به بیش از یک میلیون دلار دست پیدا ‏کند، اما به دلیل نداشتن مکانیزم برای توقف این روند، «رویس» خودش را به محاکم قضایی معرفی ‏کرد و به 10 سال زندان محکوم شد.‏‎
 
براساس اطلاعات موجود، نخستین جرم اینترنتی در ایران در تاریخ 26 خرداد 1378 اتفاق افتاد. در ‏آن زمان یک کارگر چاپخانه و یک دانشجوی رایانه اقدام به جعل چک‌های تضمینی مسافرتی ‏کردند.‏‎ بعد از آن گروه‌های هکر، جرم‌های دیگری را مرتکب شدند و به تدریج مواردی نظیر جعل اسکناس، ‏اسناد و بلیت‌های شرکت‌های اتوبوس رانی، جعل اسناد دولتی از قبیل گواهی نامه، کارت پایان ‏خدمت، مدرک تحصیلی و جعل چک‌های مسافرتی و عادی به این جرایم اضافه شد.‏
 
اما گاهی جرایم تنها ماهیت مالی و اقتصادی را در بر نمی گیرد چراکه فناوری های اطلاعاتی، ‏انقلابی را ایجاد کرده که دیگر رویا پردازی های کنترل امورات زندگی بشر به دست هوش مصنوعی ‏دور از ذهن نیست.‏ انقلاب اطلاعاتی و ارتباطی؛ شرکت ها و حتی دولت ها را مجاب کرده تا مهمترین اسرار خود را در ‏حافظه رایانه ها و سیستم های اداری پیشرفته بسپارند به همین علت وابستگی افزایش جرایم علیه ‏سیستم های پردازش داده طی دهه اخیر در بسیاری از کشورها خطری برای شرکت ها و دولت ها ‏محسوب می شود. لذا  در سطح ملی و بین المللی دغدغه هایی در مورد تهدید جدید «جرایم رایانه ‏ای» مورد توجه قرار گرفته است.‏
سازمان پلیس جنایی بین المللی، جرایم رایانه ای را به شرح زیر طبقه بندی کرده است:‏
 
1- کلاه برداری رایانه ای‎  
کلاهبرداری رایانه ای از دسته جرائم اصلی سوء استفاده های رایانه ای در باب جرائم اقتصادی‎ رایانه ای می باشد. دارایی های عینی غیر ملموس در قالب «داده های رایانه ای » مانند وجوه ‏سپرده یا ساعات کاری، معمول ترین راه های کلاهبرداری کامپیوتری را تشکیل می دهند. در ‏تجارت مدرن (تجارت الکترونیک) نقل و انتقال پول و نقد و خرید و فروش کالای تجاری، به سرعت ‏جای خود را به انتقال سپرده ها از طریق سیستم های کامپیوتری می دهد. که در نتیجه امکانات ‏بسیاری را برای سوء استفاده فراهم می آورد‎. در ادامه به چند نمونه از سوء استفاده رایانه ای در باب کلاهبرداری اشاره می شود‎:
الف) سوء استفاده از شبکه تلفنی‎
ب) سوء استفاده از صندوق های پرداخت‎
ج) سوء استفاده از کارتهای پلاستیکی (اعتباری‎)
 
2- ‎جعل رایانه ای‎
وارد کردن، تغییر ، محو یا موقوف سازی داده های رایانه ای یا برنامه های رایانه ای یا دیگر ‏مداخلات در زمینه داده پردازی از طریق یا تحت شرایطی که در قوانین ملی تشریح شده است، ‏متشکله جرم جعل است اگر به خاطر هدفهای مرسوم، چنین جرمی ارتکاب یافته باشد‎. اصولا جعل برخلاف کلاهبرداری رایانه ای، به منظور ایراد خسارت به اموال و تحصیل امتیاز مالی ‏ارتکاب نمی یابد لیکن در اسناد به کار می رود‎.
‎ایجاد خسارت (تغییر، تخریب) در داده ها و یا برنامه های کامپیوتری؛ که این نوع فعالیت مجرمانه شامل دست یابی مستقیم یا مخفیانه غیر مجاز به سیستم ها و برنامه های ‏رایانه ای با استفاده از برنامه های جعلی به نام ویروس، کرم، یا بمب های منطقی به منظور ایجاد ‏خسارت از طریق پاک‎
 
3-‎ ‎سابوتاژ‎ 
اصلاح، موقوف سازی، و یا پاک کردن غیر مجازداده ها یا عملیات رایانه ای به منظور مختل ساختن ‏عملکرد عادی سیستم، آشکارا فعالیت مجرمانه به حساب می آید و به آن سابوتاژ رایانه ای می ‏گویند‎. عناصر متشکله جرم سابوتاژ رایانه ای عبارت است از: ۱- ابزار و راهها ۲- هدف‎
‎ ‎نفوذ کردن رایانه ای خدشه زننده ها:‏‎ این نوع عمل مجرمانه شامل دسترسی های غیر مجاز به رایانه ها و نفوذ به سیستم های رایانه ای‎  می شود که دارای انگیزه های گوناگونی می باشد که مهمترین آنها که قصد کنجکاوی، تفریح و ‏تفنن بوده اصولا به قصد آسیب رساندن و بهره برداری مالی انجام نمی گیرد و از نظر سنی بیشتر ‏خدشه زنندگان جوانان و رده سنی ۱۵ تا ۲۴ قرار دارند‎.
 
4-‎ ‎استراق سمع غیر مجاز‎ 
بنا به تعریفی که ارائه شده استراق سمع عبارت است از: استراق سمع یا قطع، که بدون حق و توسط ‏ابزارهای تکنیکی بر روی ارتباطات، (وارده یا خارجه) در حدود یک سیستم یا شبکه رایانه ای انجام ‏شود‎.
 
5- ‎سرقت و تکثیر غیر مجاز برنامه های رایانه ای حمایت شده‎ 
تکثیر و توزیع یا انتشار همگانی و بدون داشتن مجوز یک برنامه رایانه ای که تحت حمایت قانون ‏است‎.
 
6- ‎پورنوگرافی غیر مجاز رایانه ای‎ 
تعریف لغوی آن عبارت است: هرگونه نوشته، فیلم، تصاویر و مطالب مربوط به امور جنسی که فاقد ‏هر گونه ارزش ادبی، هنری، سیاسی و علمی است و اعمال مجرمانه در پورنوگرافی عبارتست از اینکه ‏شخصی از ابزار سمعی و بصری یا وسایلی که حاوی اینگونه تصاویر و عکسهای هرزه باشد را ‏بفروشد، پخش کند یا چنین وسایل را در معرض نمایش گذارد یا کودکان و جوانان را به شرکت در ‏این نمایش یا پورنوگرافی اغوا یا تشویق نماید‎.
 
7- جرایم چند رسانه ای‎  
این نوع جرم که با جرائم نسل سوم رایانه و اینترنت وابسته است اصولا در محیط مجاز یا همان ‏سایبرا سپیس قابل تحقق می باشد. جرم چند رسانه ای شامل هرگونه فعالیت ممنوعه قانونی و یا ‏اخلاقی در ارتباط با سوء استفاده از تکنولوژی ارتباطات و رسانه می باشد که به طور عمده مرتکبان ‏ناشناس به طور اجتماعی در فضای ناشناخته دست به اعمال خود می زنند.‏
 
امنیت سایبری در ایران
به منظور حفظ حریم کاربران در فضای مجازی قانون جرایم رایانه‌ای‎ ‎در سال ۱۳۸۸ برای تعیین ‏مصادیق استفاده‎ ‎مجرمانه‎ ‎از سامانه‌های‎ ‎رایانه‌ای‎ ‎و‎ ‎مخابراتی‎ ‎به تصویب‎ ‎مجلس شورای ‏اسلامی‎ ‎رسید‎.‎
قانون جرایم رایانه‌ای در سه بخش و 56 ماده تنظیم شده‌ که حبس و جریمه نقدی یا هر دو ‏مجازات‌هایی است که برای مرتکبین این جرایم وضع شده‌است‎
منبع:باشگاه خبرنگاران جوان
 

رییس جمهوری با تأکید بر نقش توانمندساز فناوری اطلاعات و ارتباطات در رونق اقتصادی و بهبود بهره‌وری در همه بخش‌ها، تصریح کرد: سیاست دولت پیگیری جدی گسترش شبکه ملی اطلاعات پرسرعت، ارزان و ایمن است.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی ریاست جمهوری، حسن روحانی روز چهارشنبه در جلسه هیات وزیران که به بررسی و تصمیم‌گیری در خصوص آیین نامه توسعه و گسترش ناوبری فناوری اطلاعات و ارتباطات اختصاص داشت، گفت: برای افزایش بهره‌وری در همه بخش‌ها، باید هزینه مبادله را کاهش دهیم و به همین منظور باید خدمات «دولت همراه» و «دولت الکترونیکی» گسترش یابد.

وی با اشاره به نقش خدمات الکترونیکی در حذف ارتباط شخصی مراجعین به ادارات در پیشگیری از فساد اداری، تأکید کرد: در کنار مقابله با فساد اداری، تأمین امنیت مبادله داده‌ها و احساس امنیت کاربران فضای مجازی هم باید مورد توجه قرار گیرد.

رییس جمهور یادآور شد: همزمان با گسترش خدمات در فضای مجازی، ما باید نسبت به ابعاد فرهنگی و تربیتی و استفاده مطلوب برای رشد اخلاقی و فرهنگی جوانانمان در محیط مجازی برنامه‌ریزی و بسترسازی لازم را داشته باشیم.

اعضای دولت در ادامه به بررسی یکی از مواد قانون رفع موانع تولید رقابت‌پذیر و ارتقای نظام مالی کشور با موضوع اساسنامه صندوق تثبیت بازار پرداختند و آن را به تصویب رساندند.

صندوق تثبیت بازار سرمایه به عنوان نهاد مالی به منظور کنترل و کاهش مخاطرات سامانه‌ای یا فرادستگاهی بازار سرمایه کشور در شرایط وقوع بحران‌های مالی و اقتصادی واجرای سیاست‌های عمومی حاکمیتی در شرایط مذکور و به منظور حفظ و توسعه شرایط رقابت منصفانه در حوزه بازار سرمایه فعالیت می‌نماید.

شرایط و معیارهای مخاطرات سامانه‌ای، مخاطرات فرادستگاهی و بحران‌های مالی و نیز شرایط و مقررات فعالیت و انحلال صندوق، ارکان صندوق و وظایف و اختیارات هیأت امناء و هیأت عامل از موارد ذکر شده در اساسنامه صندوق یاد شده است.

هیأت وزیران به منظور تسهیل تحول در نظام اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی کشور بر محور دانش و فناوری با استفاده از فناوری اطلاعات وارتباطات در راستای سیاست‌های اقتصاد مقاومتی، آیین نامه توسعه و گسترش کاربری فناوری اطلاعات و ارتباطات را به تصویب رساند.

آیین نامه مذکور با اهدافی از جمله تقویت فضای کسب و کار و اقتصاد دانش بنیان در کلیه عرصه‌های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی کشور، فراهم نمودن زمینه‌ها و فرصت‌های بهتر برای جلب مشارکت بخش خصوصی و ترغیب سرمایه‌گذاری در اجرای فعالیت‌ها برای رشد فناوری اطلاعات در کشور، ارتقای کارآمدی نظام اداری کشور مبتنی بر گسترش فاوا برای عرضه فراگیر و در دسترس عام خدمات اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، تقویت حضور و عرضه فرهنگ ایرانی و اسلامی در عرصه‌های نوین فناوری و نوآوری و افزایش سهم بهره‌وری در نهادها و نرخ رشد اقتصادی و توسعه اجتماعی کشور تصویب شد.

 

استفاده از فضای مجازی دختر و پسر، پیر و جوان ندارد. با این وجود بیشتر استفاده کنندگان از این فضا جوانان از جمله دختران هستند، حال آنکه ناآگاهی می‌تواند دختران را در معرض سوءاستفاده‌های مختلف قرار دهد.

به گزارش ایسنا، روز دختر بهانه‌ای شد تا پای صحبت عده‌ای از آنها نشسته و شنوای تجاربشان از فضای مجازی باشیم؛ همچنین از دکتر نسرین طهرانی- روانشناس- درباره راهکارهای کاهش آسیب‌های فضای مجازی پرسیدیم که مشروح آن در پی می‌آید.

«زهرا، ۳۶ ساله» می‌گوید: در بعضی گروه‌های تلگرام برخی مردان شروع به چت خصوصی می‌کنند و ایجاد ارتباط را از سلام و علیک آغاز می‌کنند، حتی با وجود دریافت جواب رسمی، به چت کردن ادامه می‌دهند و سعی می‌کنند رابطه را حفظ کرده و به مرور نیت واقعی خود را از ایجاد ارتباط آشکار می‌کنند.

وی ادامه می‌دهد: این مردان در وهله اول خود را مایل به ادامه دوستی در فضای مجازی نشان می‌دهند و در مرحله بعد عکس‌های نامربوط و غیراخلاقی می‌فرستند. چون من عکس خودم را روی پروفایلم نگذاشته‌ام از من درخواست ارسال عکسم را می‌کنند و در مرحله بعد عکس بی‌حجاب مرا می‌خواهند.

زهرا اضافه می‌کند: سپس شماره‌ام را می‌خواهند تا ارتباط تلفنی برقرار کنند. این ارتباط تا دیدار حضوری ادامه می‌یابد. اولین دیدارحضوری، معمولی و رسمی است اما به مرور درخواست ارتباط نزدیکتر داده می‌شود و این زنجیره تا جایی که دختر اجازه بدهد، ادامه دارد.

به اعتقاد «مژده، ۲۵ ساله» گاهی برخی افراد گمان می‌کنند در فضای مجازی می‌توانند روابط رسمی و جدی را به شوخی و یا راهی برای شروع دوستی تبدیل کنند.

وی نیز می‌گوید: بارها اتفاق افتاده رابطه‌ای کاری و درسی و بسیار رسمی در دانشگاه یا مراکزی که فعالیت می‌کنم با مردان داشته باشم اما در فضای مجازی همکاران یا همکلاسی‌های مردی که به هر دلیلی دوست نداشتم در فضای واقعی به آنها نزدیک شوم، سعی در صمیمی شدن دارند و با شوخی‌های نامربوط و یا تعریف از زندگی و تجربیات تلخ زندگی شخصی خود برای جلب نظرم تلاش کرده‌اند؛ کاری که هم وقت من را گرفته و هم به نوعی موجب آزار من شده است زیرا مجبورم بر خلاف میل باطنی شنوای حرفهای آنها باشم و بعضا با اینکه تمایل خود را به پایان دادن مکالمه‌ای خاص در فضای مجازی با جواب دادن‌های کوتاه در پاسخ به صحبتهایی به طول چندین پاراگراف نشان دادم اما باز هم فرد بدون توجه به این المانها کار خود را ادامه می‌دهد. این ارتباط ها در پایان به پیشنهادهای عجیبی منجر می‌شود که من را مجبور می‌کند واکنشی نشان دهم تا فرد بفهمد پایش را نباید از گلیمش درازتر کند.

او ادامه می‌دهد: اتفاق دیگری که در فضای مجازی من را ناراحت می‌کند و چندی پیش باعث شد که حضور زیادی در شبکه‌های اجتماعی نداشته باشم، انتشار جوکها، شوخیها، سوالات یاعکسهایی بدور از شان است که متاسفانه به وفور در گروه‌های شبکه‌های اجتماعی دیده می‌شود؛ به ویژه رواج جکهایی با هدف قرار دادن دختران به عنوان جنس دوم و کسی که نمی‌فهمد، می‌خندد. همچنین در این جوکها دختران را افرادی جلوه می‌دهند که به هرنحوی به دنبال ازدواج هستند و به نظر من این یک خشونت علنی علیه دختران است، آنهم در جامعه‌ای که بعضا پسران آن ادعای روشنفکری دارند. بنابراین من از اکثر گروهها انصراف داده‌ام و سعی کنم کمتر در معرض این پیامها قرار گیرم.

«فریده ،۳۴ ساله» هم می گوید: به دلیل شغلم (خبرنگاری) افراد غریبه را هم در صفحه‌ام در فیس بوک راه می‌دهم البته قبل از پذیرش درخواست دوستی، صفحه درخواست کننده را می‌بینم اگر موارد غیر اخلاقی نداشته باشد درخواستش را قبول می‌کنم. در اوایل عضویت در فیس بوک چتم باز بود و هر وقت وارد می‌شدم، حتما چند تا سلام و خوبی؟ دریافت می‌کردم و وقتی پاسخ نمی‌دادم بلافاصله آن‌فرند می‌شدم. مواردی هم بود که طرف دیگر لایکم نمی‌کرد. الان چتم را برای غریبه‌ها بسته‌ام ولی مزاحمتها تمام نشده و فقط کم شده است.

او اضافه می‌کند: یک بار یکی از همکارانم که البته مرا به درستی نمی‌شناخت تلاش می کرد با من دوست شود و من را از پافشاریش ناراحت می‌کرد. کلا چت کردن آدم‌هایی که نمیشناسم اذیتم می‌کند. این مدل رابطه پنهانی را در فضای مجازی نمی‌پسندم. به همین خاطر چندین بار آن‌فرند شدم و یا مجبور شدم آن‌فرند کنم. از طرف دیگر یکی دو مورد کامنت و عکس‌هایی از جانب افرادی خارج از “اد لیستم” داشتم که انقدر ناراحتم کرد که مجبور به بلاک شدم.

«فاطمه، دختری ۲۶ ساله» است که او هم از مزاحمت‌های فضای مجازی ناراحت است.

او می‌گوید: الان دو هفته هست یک پسر مدام بهم در تلگرام پیام می‌دهد و حال و احوال می‌کند. من صفحه‌اش را باز نکرده‌ام. این پسر مدام پیام می‌دهد که چرا جوابش را نمی‌دهم و می‌پرسد پیامهایش به من می رسد یا نه؟.

وی معتقد است چنین آدمهایی بی‌شخصیت هستند چون لزومی ندارد مدام به کسی پیام بدهد که نه او را دیده‌ و نه می‌شناسد حال آنکه این افراد در خیلی از گروه‌ها عضو هستند.

«یلدای، ۲۴ ساله» تجارب متفاونی در فضای مجازی داشته است.

اومی‌گوید: من از جمله دخترهایی هستم که تحت چارچوب‌ها و خط قرمزهای خانواده‌ام و نظارت مادرم وارد فضای مجازی شدم. مادرم در عین اینکه به فعالیت من نظارت می کرد، نحوه رفتار درست، برخورد مناسب و استقلال در این فضا را بهم آموزش می‌داد بنابراین من، به عنوان یک دختر، تحت شرایط کنترل شده وارد فضای مجازی شدم و رفتار یا عکس نامناسبی در این فضا نداشتم. با این وجود از همان ابتدا و حتی قبل از اینکه شبکه‌های اجتماعی مجازی توسط تلفن‌های همراه به‌راحتی قابل دستیابی باشد، در فضای «چت روم» در هر ساعتی با پیشنهادهایی تحت عنوان «چت درمورد مسایل جنسی» رو به رو می‌شدم. برخی از این افراد با «نه» شنیدن به این پیشنهاد اصرار نمی‌کردند اما برخی دیگر انقدر پافشاری می‌کردند که مجبور به بلاک کردن آن‌ها می‌شدم. این مساله هم اکنون در شبکه‌های مجازی گوناگون به شکل‌های مختلف رخ می‌دهد.

یلدا ادامه می‌دهد: در گروه‌های مختلفی عضویت دارم. برخی از اعضای آن‌ها که هیچ اشتراکی جز همگروهی با آن‌ها ندارم، به صورت شخصی پیغام می‌فرستند و خواستار آشنایی بیشتر می‌شوند، البته این امر غیرطبیعی نیست و اذیت به شمار نمی رود، این امر هنگامی ناراحت کننده می شود که با مطرح کردن بحث ازدواج و خواستگاری، من را یک فرد ساده لوح فرض می‌کنند. یکی از تلخ‌ترین تجربیاتم در فضای مجازی هنگامی بود که فردی که بر اساس عکس پروفایلش مردی ۴۰ساله می‌آمد بی هیچ مقدمه‌ای شروع به ارسال عکس‌های مستهجن کرد.

به اعتقاد وی برای کاهش این مزاحمت‌ها فرهنگ سازی لازم نیست چون سالهاست که افراد از فضای مجازی استفاده می کنند. نحوه استفاده از این فضا به فهم افراد برمی گردد البته با افراد مزاحم، قانونی هم می توان برخورد کرد البته نکته اینجاست که رسیدگی به این موارد چه قدر برای مراجع قانونی اهمیت دارد.

«مریم، ۳۱ ساله» با مزاحمتی در فضای مجازی روبرو نبوده و درباره استفاده بهینه از این فضا معتقد است: برای ورود به فضای مجازی مثل سایر محیط هایی که ما در آن قرار می گیریم باید تربیت بشویم و با آن آشنا باشیم و تفاوتهایش را با یک فضای واقعی بشناسیم.

«مژده» هم معتقد است: مزاحمت‌های مجازی برای دختران یک موضوع فرهنگی است یعنی همان تفکرات سنتی الان در قالب مدرن عرضه می‌شود. لازم است آموزش‌هایی به جوانان ارائه شود. این آموزش‌ها باید ریشه‌ای باشد و از خانواده و مدرسه شروع شود.

او ادامه می‌دهد: در جامعه ما هم دختران و هم پسران به طرق مختلفی آسیب دیده‌اند و نتیجه آن وضعیتی است که الان می‌بینیم. نقش دختر و پسر باید با حفظ شان هر دوجنس باز تعریف شود و جامعه قبول کند که زن علاوه بر شوهرداری و بچه داری می‌تواند کارهای بزرگی انجام دهد و نه تنها برخلاف باور قبولانده شده بلکه به لحاظ سطح شعور و درک و هوش چیزی از مرد کم ندارد بلکه همپا و گاهی بالاتر نیز هست.

به اعتقاد «یلدا» بهترین راه‌حل برای کاهش این قبیل آسیب‌ها فرهنگ‌سازی در زمینه چگونگی استفاده از فضای مجازی است و نقش والدین از همه گروه‌ها پررنگ‌تر است بنابراین لازم است فرهنگ رفتار درست در فضای مجازی ابتدا به خانواده‌ها و والدین آموزش داده شود. اقداماتی مانند فیلتر کردن شبکه ها، اجتناب از آن‌ها و…راه حل مناسبی نیست، زیرا حضور درست در این شبکه‌ها به یکی از ابزار توسعه ارتباط، پیشرفت، افزایش آگاهی و…تبدیل شده است بنابراین فرهنگ سازی و آموزش رفتارهای درست در این فضا بهترین راه حل است.

«فریده» هم بر فرهنگ‌سازی در زمینه فضای مجازی تاکید می‌کند و می‌گوید: فرهنگ‌سازی با زبانی اثرگذار باید انجام شود. دختری را می شناسم که ۳۰ ساله است و از طریق فضای مجازی دلبسته پسری شد و ماه‌ها طول کشید تا شخصیت واقعی پسر را بشناسد.

دکتر نسرین طهرانی- روانشناس- در گفت‌وگو با ایسنا می‌گوید: دختران جوان قشر آسیب پذیری از جامعه هستند. سبک زندگی دختران امروز با یکی و دو نسل پیش متفاوت شده است و همواره باید راه‌های پیشگیری از آسیب این قشر از افراد جامعه نیز متفاوت و متناسب با دنیای امروز شود.

به گفته او در نسل‌های پیشین یکی از روش‌های پیشگیری از آسیب دختران در خانه ماندن بود چون خانه به عنوان مکانی امن همواره مطرح است اما در دنیای امروز مرزی برای ارتباط با بیرون از این خانه می توان گفت واقعا وجود ندارد. ما می توانیم با هر سیستمی به فضای مجازی متصل شویم و در این فضا هیچ حد و مرزی وجود ندارد. عملاً کنترل هیچ معنایی ندارد مگر اینکه تدبیر خاصی برای حفظ قشر جوان بخصوص دختران جوان اندیشیده شود.

این روانشناس اضافه می‌کند: یا نیازی واقعی وجود دارد که دختران ما برای ارضای آن در فضای مجازی به‌دنبال آن هستند یا نیازی کاذب؛ چه نیاز واقعی باشد و چه کاذب، حدود نیازهای یک دختر جوان مشخص است و باید برای این نیازها برنامه داشته باشیم. یعنی باید برای دیدن، پوشش دادن و نحوه‌های صحیح مدیریت، تعدیل، کنترل و یا حتی ارضای آن راهکارهای عملیاتی داشته باشیم در غیر این دختر از دست می‌رود.

او تاکید می‌کند: امروزه امکان حذف فضای مجازی از زندگی هیچ کس نیست چه برسد به جوانان از جمله دختران جوان. آنان در برخی از موارد بیش از پسران به سمت دنیای مجازی روی می‌آورند بنابراین لازم است به دختران آموزش‌های صحیح و به‌موقعی در زمینه استفاده از فضای مجازی بدهیم.

هم دختران و هم کارشناسان بر آموزش و فرهنگسازی در زمینه ضرورت استفاده از فضای مجازی تاکید می‌کنند. آیا با وجود آنکه هر از گاهی خبرهایی از آسیب‌های وارد شده بر دختران به علت استفاده ناآگاهانه از فضای مجازی منتشر می‌شود و در مقابل موارد بسیار بیشتری از زخمی شدن روح و جسم دختران در این فضا مسکوت می‌ماند، وقت آن نرسیده متولیان دولتی و سازمان‌های غیردولتی اقدامی برای فرهنگ‌سازی انجام دهند؟.

 

شبکه های اجتماعی

تجارت الکترونیک

رئیس پلیس فتا گلستان با اشاره به اینکه جهل به قانون رافع مسئولیت نیست، از کاربران خواست ضمن مطالعه و مدنظر قرار دادن این...
همراه بانک جعلی

جاسوسی سایبری

وکیل جرایم فضای سایبری تهران

نخست وزیر رژیم صهیونیستی در تازه‌ترین اظهارات خود بار دیگر ضمن تکرار مواضع ضد ایرانی‌اش گفت که ایران روزانه، پایگاه‌های اسراییل را مورد حملات...
bigtheme